working paper- hosini

دانشکده علوم اجتماع= 10; دانشگاه تهران

بررسی عناصر هویتی اندیش= 07; نوسازی در ای= 585;ان

در کتاب: اند®= 0;شه نوسازی در ای= 585;ان. نوشته دکتر ت= 602;ی آزاد ارمکی=

مریمالساد= 575;ت حسینی

Poone-me= y@Yaghoo.com

کارنوشت دانشجويي براي درس مباني تاريخ اجتماعي

موضوع: خلاصه و نقد کتاب های با موضوع هویت ا= 740;رانی

زير نظر دکتر جوادي يگانه

بهمن 1385 = &nb= sp; = &nb= sp;

● اطلاعات کتاب شناختی:

آزاد ارمکی، تقی، 1379. اندیش&#= 1607; نوسازی در ای= 585;ان، تهران، دانشگاه تهران

مق= 583;مه

آیا ایرانیا= ن میدانند«که= » هستند و کجا م&#= 1740;خواهند بروند برای پاسخ به این پرسش به مقال= 607; معروف ارنست رنان با عنوا= 606; ملیت چیست؟ گرفته شده است:«یک ملت ی&#= 1705; روح است یعنی &#= 1740;ک اصل ذهنی/ اخلاقی. دو مقولهای که در واقع پشت و روی یک سکه هستند این رو= 581; و این اصل ذهني و اخلاق= 610; است به زندگی مشترک خود ادامه دهد. یع&#= 1606;ی اینکه میخوا= ;هد ارزشهای میر= ;اثی را که به شکل ی&= #1705; کلیت به ارث برده است حیا= 578; و تدام بخشد. به نظر نگارنده ایر= 75;نیان از این دو جنبه برخوردارند. از يك سو يرانيان ملت= 10; هستند كه از ميراثي بسيار غني برخوردارند. از سوی دیگر به نظر میرسž= 3; که نسل جوان امروز ایران= 40; قصد دارد در جهان جدید نق= 588;ی فعال ایفا کند. برای ایف&#= 1575;ی نقش فعال و تبدیل شدن به عنصر مولد در عرصه و روند تمدن سازی در درجه اول بای= 583; نسبت به این م&#= 1740;راث غنی آگاهی داشت و آن هم حاصل نمیشود مگر به این پرسش پاسخی داده شود که شاخص یا گروه ایرانی کیست = 608; چه تعریفی از خود دارد.(رجايي 1382š= 8; ص 13).

هویت چهار منبع و آشخور دارد: الف) ایر&= #1575;ن. ب) دین اسلام. ج) سنت. د) تجدد.

الف) از آنچه = 75;یران خوانده میشو= ;د دو مقوله از 1- فردیت عارفانه. 2- تساهل و باز بودن. ب) از آیی= ن و دین اسلام دو مقوله. 3- وجدانیت. 4- برابری در قبال قانون. ج) از میراثی که در میان ما سنت بوده است دو مقوله. 5- اعتدال. 6- معرفت و جوان= 605;ردی. د) و از تحول مهم و کارساز بشری قرون اخ= 740;ر که با واژه تجدد تعریف م= 740;شود دو مقوله: 7- فرد= ;یت مسئول. 8- آزادی معقول: اینها هشت مقولهای هستند که در شکل دادن به هویت یک ایرا= 606;ی راسخ برای با= 586;یگری و ایفای نقش، کارساز و مؤث= 585; خواهند بود.(همان منبع، ص 3)

نکته مهم برا= ;ی ایرانیان ای= 06; است که تجدد ن&#= 1740;ز مانند اسلام از سوی غرب به ایران آمد و باز مثل اسلا= 605; که ایرانیان در شکلگیری آن نقش بارزی ایفا نکردند= 48; در شکل دادن به تجدد نقشی نداشتند و در واقع دریافت کننده آن بودند. اما برعکس نقشی ک= 607; آنها در سرگذشت اسلا= 05; و در قدمهای بعدی و در معق&#= 1608;ل نمودن و حتی تبدیل آن به تمدنی مولد و جهانی نقش بارز بازی کردند = 608; در حوزه تمدن= 740; اسلامی به با= 586;یگران عمده تبدیل شدند، در قبا= 604; تجدد به تعبی= 585; برخی از از مشاهدهگران به حیرت افتادند و به جای تحلیل نامه به نوشت حیرت نامه اشتغال ورزی= 83;ند(رجایی 1382 صفحه 162)

مهمترین چالش همیتی ا= 740;رانیان ارائه قرائت= 10; بومی از تجدد است. هم چنین ا&= #1740;رانیان برای بازیاب= 40; سهم تجدد در هويتشان تجربهای طولانی ندارد.(رجایی 13= 82 صفحه 163)

خص= 608;صیات کتاب

کتاب انتخاب شده در سال 1379 ب= 07; چاپ رسیده و به دلیل مقتض= 575;یات بحث توسعه در ایران و دلای= 604; عقبماندگی کشور بعد از سالها از ورود مدرنیت= 07; نويسنده اقدام به نگارش این مطالب کرده است.

کتاب اندیشه نوسازی شامل 5 فصل است. در فصل اول تجرب= 607; توسعه در ایر= 575;ن با بیان چارچوبهای توسعهای در جهان و ایران مطرح شده. فصل دوم جامعه شناسی جامعه شناسی توسعه به تاریخچه م= 601;هوم توسعه، تعری= 01; مفاهیم و بیا= 606; نظریههای وابستگی سیس= 78;م جهانی و نظری= 607; نهادی پرداخته و زم= 740;نههای بحران جامعه شناسی توسعه در ایران را ب&#= 1740;ان کرده است. فصل سوم: تطور اند&#= 1740;شه نوسازی شامل= 48; مراحل اندیش= 07; نوسازی در ای= 585;ان با توضیح دور= 607;های مختلف و معرف= 740; اندیشمندان اصلی است. فصل چهارم: رویکر= 583;های توسعهای در = 5;یران، به بیان و توض&#= 1740;ح سه رویکرد توسعهای می&= #1662;ردازد. فصل پنجم: پارادایم توسعه نیافت= 11;ی در ایران را ب&#= 1740;ان میکند و دید«= 1;اهها و موانع متعد= 583; بر سر راه توسعه را شرح و بسط میکند.

این کتاب به ارائه تحلیل جامعه شناخت= 40; از وضعیت حوز= 607; نوسازی و توسعه در ایر= 575;ن پرداخته و به زمینه نقد ار= 586;یابی و تصحیح روشه= 575; و مباحث را فراهم کرده است. سوال اساسی که من در این کتاب به آن میپرد= 5;زم: چگونه دیدگا= 07;های نوسازی در ای= 585;ان شکل گرفت و دلایل عدم موفقیت آن چه بود؟

فص= 604; اول: تجربه توسعه در ایر= 575;ن

از آنجا که اندیشه توسع= 07; و نوسازی از غرب وارد ایر= 575;ن شده در ابتدا به چارچوبها= 40; توسعهای در جهان میپردا= ;زیم. چارچویهای توسعهای و وضعیت داشته= ;اند: 1- تجویزی 2- توصيفی.

چارچوبهای توسعه در گذشته بیشتر تجویزی بوده= ;اند این چارچوبه= 75; عموماً از پارادایمها= ی موجود در علو= 605; اجتماعی متأثر بودها= ;ند پاردایمهای®= 0; که بایستی به نوعی تکامل ت= 705; خطی باشند یا متکی بر نوعی ایدئولوژی زدگی(آزادار= 05;کی، 1379،ص10)

نظریههای مارکسستی که در ایران به کاربرده میش= ;د بیشتر جنبه تجویزی داشت در عین حال نظریههای نوسازی نیز مورد توجه بو= 583; در اواخر دهه 40 آغاز دهه 50 شیو= ه مسلط نگرش مارکسیستی د= 85; ایران بودند مرحله اول توسعه بیشتر تجویزی و مرحله دوم بی= 588;تر توصیفی است دهههای 1960 و 1970 با غلبه نظری= 607;های مارکسیستی و نوسازی تجوی= 86;ی توام است. درحالی که در دورههای جدی= ;د با شکست رویک= 585;دهای تجویزی بیشت= 85; توجه به واقع= 740;تها و موقعیتها معطوف شده است(آزادارم= 05;ی، 1379، ص11)

در بررسی توسعه در ایر= 575;ن با دو تلقی اصلی روبرو هستیم: 1- تلقی حرفهای و کارشناسانه. 2- تلقی ایدئول= 08;ژیک از حیث زمانی تلقی ایدئول= 08;ژیک در بدو امر مطرح شد ولی پس از جنگ جهانی دوم با فروکش کردن مسائل حاد سی= 575;سی رویکرد حرفه= ;ای سلطهی بیشتر= ;ی یافت تا این که در اواخر دههی 40 مجددا= 611; تلقی ایدئول= 08;ژیک محبوبیت بیش= 78;ری یافت. در تلقی حرفهای بیشت= ;ر مسائل پیرام= 08;ن برنامهریزی وارزیابی برنامهای بوده است در تقابل تلقی حرفهای رویک= ;رد ایدئولوژیک انقلابیون و = 587;یاستمداران&= #1740; قرار داشت که کل این روند را مورد شک قرار دادند. پ&#= 1740;ش فرض بنیادی ر= 608;یکرد ایدئولوژیک نفی برنامهر= ;یزی کارشناسانه = 08; اتکا به مجموعهای از تلقیهای سیا= ;سی و ایدئولوژی= 05; بود. به عنوان نمونه بیشتر صاحبان نفوذ = 587;یاسی و فرهنگی در ا&#= 1740;ن رویکرد به رفاه تودهای برابری اقتصادی، و سلب مالكيت خصوصي توجه نمده و آن را از اصلي‏تري= 06; اصول ايدئولوژيك مورد نظر تلق= 610; كرده‏اند روشنفكران مذهبي از قبی= 604; ال احمد و شری&#= 1593;تی در این گروه قرار دارند. ا&#= 1740;ن در حالی است که در تلقی حرفهای افراد در دفا= 593; از سیاستهای دولت به نادی= 583;ه گرفتن موقعی= 78;های اجتماعی و فرهنگی جامع= 07; پرداختهاند. حاصل این نوع رویکرد ایدئ= 08;لوژیک فرار سرمایه= ;دار از کشور و فقر شده است. در ای&= #1585;ان ایدئولوژیز= دگی عرصهی توسعه بیشتر از طری= 602; دانشگاهها و محافل روشنفکری یع= 06;ی منتقدان دول= 78; صورت گرفته و بیشتر درصد الگو برداری کورکورانه ازکارهای کشورهای خار= 80;ی بودهاند. صاحبان ایدئ= 08;لوژی کمتر به واقع= 740;تهای بیرونی چشم دارند و در مقابل ارزشه= ;ای ایدئولوژیکž= 8;ان را اصل میشم= 5;رند. در عوض اصحاب ديدگاههای حرفهای توسعه غم عمل= 740; نشدن طرحهای= ;شان را بیشتر میž= 2;ورند تا غم مردم و ارزشها و واقعیتها را= ;. محوریترین صورت مسئله غفلت از تاری= 582; و تحولات اجتماعی فرهنگی جامع= 07; در گذر زمان به عنوان عمد= 607;ترین منبع و ظرف توسعه بومی است.

به نظر میآی&= #1583; در ارزیابی واقعیت عینی توسعه در ایر= 575;ن دو اتفاق صور= 578; نگرفته: 1- بحث بنیادی و نظر= 740; معطوف به توسعه وجود نداشته است ز= 740;را مدعیان نوسا= 86;ی بیشتر سیاست= 05;دار بودند تا دانشمند. 2- اتفاق جدی توسعهای در = 5;یران بیشتر بحران= ;زا بوده است تا تحول ساز.

نوسازی در ای= ;ران بیشتر دولت محور بوده اس= 578; و چون از طرف نخبگان حکوم= 78;ی مطرح شد. تحول در ساختار سی= 575;سی مطرح بوده است. پس از نوسازی سیاس= 40; نوسازی حقوق= 40; به شکل تحول د&#= 1585; ساختار ادار= 40; و قانونی هم چنین تحول در ساخت و آموزش و فرهنگی مور= 583; توجه قرار گرفت پس از شکست در نوسا= 586;ی آموزشی، توج= 07; به نوسازی اقتصادی محو= 85;یت یافت که با شکلگیری بحران نفتی راه به جایی نبرد. در نهای&#= 1578; اندیشهی توسعهی چند جانبه با شکل&sh= y;گیری جنگ ایران و عراق مطرح شد.

فص= 604; دوم: جامعه شناسی جامعه شناسی توسعه

جامعهشناس= 740; در عین حال که زاییده مدرن= 40;ته هست یکی از ريشه‏ها و عناصر آن به شمار میرود با توجه به قرابت ورود مدرنیته و جامعهشناسی در ایران می= 8;وان ملازمهی معنایی و زما= 606;ی بین این دو در ایران را نیز مشاهده نمود به نظž= 5; میآید در مرحلهی اول نظریهای که در جریان توسعهی ایرا= ;ن چه به لحاظ عملی و چه به لحاظ نظری به آن توجه شده نظریهی نوسازی بوده است که توسط روشنفکران د= 85; حوزههای سیا= ;سی و مدیریتی مطرح شده بعداً نظریه= ;ی وابستگی بود که برای تبیی= 606; توسعه یافتگ= 40; و نیافتگی جامعه ایران مورد استناد قرار گرفت. دی&#= 1583;گاه منتقدان مذه= 76;ی توسعه در ایر= 575;ن را میتوان دž= 5; چارچوب نظری= 07;ی وابستگی کلا= 87;یک و جدید قرار داد. در بحران توسعه دو نوع عوامل تأثیر= 11;ذار بودند نوع او= 604; معطوف به شرا= 740;ط داخلی بود و نوع دوم معطو= 601; به شرایط خار= 580;ی بود شرایطی ا= 586; قبیل بحران زدگي مفهوم توسعه در سطح جهانی.(همان منبع‏، ص 18)

تاریخچه مفهوم توسعه: در دوران جدی= ;د توسعه به معن= 575;ی شیوهها و برنامههای تسلط انسان ب= 585; طبیعت و دخال= 578; او در طبیعت قلمداد میگر= ;دید. پس از آن ابداع و نوآو= 585;ی در قالب تکنولوژی مطرح شد و سپس غلبه تكنولو= 88;ی بر انسان. پس از جنگ جهانی دوم به بحث در مورد نحوه دس= 578;یابی به وضعیت بهت= 585; و بهبود شرای= 591; اقتصادی و رش= 583; کشورهای تاز= 07; به استقلال ر= 587;یده پرداختند.=

هدف پنهان مدعیان توسع= 07; در جهان غرب برای توسعه جهان سوم بیش= 578;ر سیاسی بود تا علمی یا کمک به آنها. نظری&#= 1607;های توسعه در آغا= 586; در حوزه اقتصاد مطرح شدند و رشد کردند و سپس با تعریف مجد= 583; وارد رشته جامعهشناسی و سیاست فرهن= 711; شدند.

تعریف مفاهی= م: از نوسازی تعاریف متعد= 83;ی ارائه شده است. آدام اسميت مفهوم نوسازی را آنقدر وسیع گرفته که همه تحولات را شامل میشود به عبارت دیگ= 585; نوسازی به عن= 608;ان فرایندگذر جامعه از ساختار سنتی به جدید را شامل میشود.=

حوزه نظری نوساز= 40; دربردارنده چندین عنصر اساسی است.1) مدل تولید.2) نظریه تکامل اجتماعی.3) موانع برای توسعه مدل تو= 604;ید و نظریه تکام= 604; بیان کننده روند توسعه ی= 575;فتگی در جهان غرب است و دیدگاه سوم موانع تو= 587;عه یافتگی قابل انطباق به جهان توسعه ن= 740;افته است.

نوسازی ریشه در دیدگاه اقتصادی رشد دارد. در اثر به کار بردن د&#= 1740;دگاه اقتصادی رشد در جوامع جها= 606; سوم این نکته حاصل شد که تئوریهای موجود نیز در جهت توضیح موقعیت و رشد سرمایهداری در غرب به کار گرفته میشود تا کشوری توسعه نیافت= 07;. مک لوپ رشد اقتصادی را عبارت میدان= ;د از کاربرد منابع تولید= 40; به نحوی که موجب رشد بالقوه و مداوم درآمد سرانه در جام= 593;ه میشود در حا = 4;ی که توسعه اقتصادی را ن= 578;یجه وضعیتی میدا= ;ند که بین کاربر= 583; عوامل اقتصا= 83;ی و تکنولوژی هماهنگی وجو= 83; داشته باشد.(همان من&#= 1576;ع، ص 25)

توسعه در دید= ;گاه نوسازی به مرحلهی انتقالی از جامعهی سنتی به صنعتی اطلاق گردید= 07; است. اساس طرح انتقال جامع= 07; از مرحلهی ساده به پیچی= 583;ه گذر از یکسان= 740; به تنوع و تما&#= 1740;زپذیری است بدین معن= 740; که جامعهی اولیه در بردارنده روابط یکسان = 608; همانند افرا= 83; با کمترین تخصص و تقسیم کار است در حالی که جامع= 607; جدید متکی بر تمایزپذیری = 08; تفکیکپذیری است. دیدگاه مارکسیستی ب= 07; تغییر در ساختار اقتصادی جامعه، روابط، شیوه= ;ی تولید توجه کرده است در ا&#= 1740;ن دیدگاه جامع= 07;ای در روند توسع= 607; قرار دارد که در حال تحول‏ساختاž= 5;ی از مرحله فئوداری یا پ= 740;شین فئودالی به سرمایهداری قرار داشته باشد. دیدگاه&sh= y;های دیگری چون دی= 583;گاه وابستگی و دی= 583;گاه نظام جهانی بوجود آمدند که متأثر از مارکسیستان= د و دیدگاه نها= 583;ی متأثر از نظر= 740;ه نوسازی است.

دیدگاه نظری= ه وابستگی: در ا&#= 1740;ن دیدگاه دلای= 04; اصلی عقب ماندگی جهان سوم به ساختا= 585; نظام سرمایه= ;داری ارتباط داده شده است بدین معنی که توسع= 607;ی نظام سرمایه= ;داری موجب توسعه ن= 740;افتگی کشورهایی می= ;شود که در مرحله پ&#= 1740;ش سرمایهداری هستند.

نظریه سیستم جهانی: اساس ا&#= 1740;ن نظریه نحوه‏= 10; شکلگیری سیس= ;تم اقتصادی جها= 06;ی است. بدین معن&#= 1740; که این سیستم در قرن 15 بر اثر بحران در نظا= 605; فئودالی از س= 607; طریق گسترش جغرافیایی، تقسیم کار جهانی و رواب= 591; بین دولتها بوجود آمده است. سیستم اقتصاد جهان= 40; متشکل از سه بخش مرکزی، اقماری و نیم= 607; اقماری است.(همان منبع، ص 28)

نظریه نهادی: این نظریه به موثر بودن نق= 588; سازمانها و نهادهای اجتماعی در امر توسعه اقتصادی، اجتماعی توج= 07; دارد و با وجود چندگان= 11;ی درتعریف توسعه، تأکی= 83; بر مسائل اقتصادی وجه مشترک همه دی= 583;گاههاست.

جامعه شناسی توسعه در اثر توسعه علم جامعه شناسی به مسائل و مشکلات کلان = 608; ساختاری در چارچوب توسع= 07; نیافتگی جها= 06; سوم مطرح گرد= 740;ده است. در جامعه شناسی توسعه وجوه اشتراک = 608; اختلاف جامع= 07; توسعه نیافت= 11;ی و توسعه یافت= 607; مد نظر قرار گرفت.

گف= 578;مان توسعه: سرمایهگذا= 585;ی برای گذر از بحرانهایی که دچار آن می&s= hy;شد در پي دستیاب= 740; به مدلی در چارچوب توسع= 07; بود تا بتوانند نظا= 05; بینالمللی را به منظور فروش کالاها= 40; بیشتر و بهره&sh= y;گیری مناسب تر از امکانات هماهنگ سازد. با توجه به تح&#= 1608;لات عمده در ساختار اجتماعی و اقتصادی و سی= 575;سی جهان مسئلها= ;ی پیش آمد که بر پایان یافتن گفتمان توسع= 07; تأکید داشت. استدلال اصل= 40; در پایانپذی= ;ری مباحث توسعه بر چندین امر بر میگردد: 1- با اضمحلال نظام اتحاد شوروی دو گان= 711;ی کلاسیک شرق و غرب که پیش فرض اساسی در گرایش به توسعه بودن ا= 586; بین رفته است. 2- شکست نظریه رشد و توسعه جهان سوم(سرع= 578; کم رشد در بین کشورها) . 3- کشورهای صنع= 78;ی به عامل بازدارنده توسعه کشوره= 75;ی توسعه نیافت= 07; مبدل شدند. 4- به جای باز توزی= 593; ثروت اساس مبادلات و روابط بین کشورها و ملل را با توزیع مخاطرات تشک= 40;ل داده است. فرانک که از مدعیان اصلی نظریه چپگرا= 40;ی توسعه بود در شرایط جدید ا= 586; اولین مدعیا= 06; بیاعتباری گفتمان توسع= 07; است. او به بی= 575;عتباری کلیت حوزه جامعه شناسی توسعه توجه کرده و مدعی است مباحث توسعه دچار بحران و توسع= 607; نیافتگی است جامعه شناسی توسعه نیز به لحاظ روش شناختی در ضع= 601; و نارسایی به سر میبرد.(هم= 75;ن منبع، ص 34)

به طور کلی م®= 0;توان عوامل متعدد= 40; را بوجود آورنده بحرا= 06; در جامعه شنا= 587;ی توسعه ایران نام برد: توسعه در ایر= 575;ن بیش از اینکه بر اساس نیاز= 607;ای واقعی طرح شو= 583; بر اساس اهدا= 601; سیاسی از طرف مدیران دولت= 40; طرح گردیده و زمینههای وابستگی را فراهم کرده جامعه شناسی توسعه نتوانست مشکلات عمده= ;ای چون تحولات جمعیتی و شهر= 740; و ... را حل کند. توسعه امری ب= 740;ن رشتهای است، فقدان سازما= 06;ی که وظیفه پیو= 606;د دادن امر توسعه را از ح&#= 1740;ث روش شناختی و نظری با شاخه&sh= y;های دیگر علوم اجتماعی بر عهده بگیرد ا= 586; دیگر بحرانه= ;ای توسعه است. هم چنین برنامه= ;های توسعهای در = 5;یران بیشتر اقتصا= 83;ی و جمعیتی بود= 607;اند تا اجتماعی و فرهنگی و برنامهریزا= ن توسعه بیشتر مدیران و سیا= 587;تمداران بودهاند تا دانشمندان جامعهشناسی در توسعه در ا&#= 1740;ران ایدئولوژی زده شده و بیش از اینکه توض= 740;ح علمی در مورد روند توسعه ن= 740;افتگی باشد و راههای درست توسعه ی= 575;فتگی را بیان نمای= 583; ابزاری در تو= 580;یه وضعیت سرمای= 07;داری و سوسیالیزم در قالبهای متعدد آن شد و شکلگیری جری= ;انهای راست و چپ در نهایت به تزاحم ایدئو= 04;وژیها منجر شد. این حوزه در ایرا= 606; حوزهای نوپا و نظری است تا تجربی از این= 585;و کمتر در پی شناسایی شاخ= 89;های اجتماعی در توسعه ایران است. از مشکلات عمده نداشتن تواف= 02; بر سر تعریف توسعه است . تعریف متعدد در توسعه و تقابل آنها نوعی تورم مفهومی را در پی داشت. شکست پارادایم نوسازی در کشورهای جها= 06; سوم و به طور خاص ایران به منزلۀ بحران در امر توسعه و مسايل آن است.(همان منبع، ص 40)

فص= 604; سوم: منظور اندیشه نوسا= 86;ی در ایران

روند اندیشه نوسازی در ای= 585;ان از بدو آشنای= 740; با غرب است. تا قبل از جنگ جهانی دوم شناسایی امکان پذیری تفسیر و توسع= 607; از طرف متفکران اجتماعی معطوف به جوامع صنعتی بوده است پس از جنگ جهانی دوم ضرورت بازسازی کشورهای تخر= 40;ب شده اروپا مسبب ایجاد بحث و گفتگو دربارۀ نحوه‏ي توسع= 07; اینگونه کشورها گردی= 83; اصلیترین مسئله‏ي مطر= 81; در بحث نوساز= 740; نیاز سرمایه= ;داری جدید در گستر= 588; حوزههای تول= ;ید و مصرف کالاهاست.=

مر= 575;حل اندیشه نوسا= 86;ی در ایران: مرحلهی اول مصادف با دو دورهی آشنای= ;ی و یکسان انگا= 585;ی است که در اثر آشنایی ایرا= 06; با غرب از طرق گوناگون آغا= 86; میشود در دوž= 5;ۀ دوم یکسان انگاری غرب ب= 575; نوسازی است ک= 607; بیش از آشنای= 740; است در این دوره عمل در عرصههای متعدد اجتما= 93;ی و فکری بر اساس تقلید آ= 606; چه در غرب است دنبال میشود در مرحلهی دوم دورههای متعدد وجود دارد در این مرحله که به منزلهی گسترش نوساز= 40; به طور عملی و سپس نظری می= 6;اشد با نوسازی حکومتی و اتوبانی و اداری روبهر= ;و هستیم. در مرحلهی سوم ما با تلاشه= 5;یی برای تعریف موقعیت به لحاظ نظری روبه رو هستی= 605; در حوزۀ ادبی= 575;ت هنر، نقد، روزنامهنگا= ری و دانشگاه ای= 606; رویکرد شکل گرفته و به حوزه سیاسی و حکومتی نیز سرایت نموده است. در مرحله&s= hy;ی چهارم جریان ستیز با نوسا= 586;ی دنبال میشود که در حد نقد س&= #1740;اسی و ایدئولوژی= 05; باقی میماند= ;. در مرحله پای= 575;نی با نقد و نظر علم و کارشنا= 587;ی و ایدئولوژی= 05; روشنفکران و = 587;یاستمداران ایرانی نسبت به مدرنیته روبه رو هستی= 605;.(همان منبع، ص 48)

مر= 581;له اول: دو= 585;ه آشنایی در اث= 585; ارتباط ایرا= 06;یان با غرب آغاز م&#= 1740;شود. اکثر مورخان = 587;رآغاز این برخورد ر= 575; دوره صفویه م= 740;دانند رفت و آمد سياحان و بوجود آمدن روابط تجاری به شکل اقتصا= 583;ی و بازرگانی ا= 586; عوامل آشنای= 40; ایران بود. شکست ایران د= 585; جنگ در روسیه در دوره قاجا= 585; و تلاش عباس م&#= 1740;رزا در جهت ساخت کارخانه توپ = 608; اسلحه سازی، جلب مهاجران اروپایی و جل= 576; معلمان روسی = 608; انگلیسی برا= 40; تدریس در دارالفنون ا= 86; دیگر عوامل آشنایی بود.

سومین گام در زمینه شناسا= 40;ی ضعفها و قوته= 575;ی کشورها به دس= 578; سياحان و سفرنامه نوی= 87;ان غربی بود که به جمع‏‏آور= 40; اطلاعات در مورد مسائل س= 740;اسی و فرهنگی گرا= 740;ش داشتند.

مسافرت پادشاهان قاجار و سیاس= 578;مداران به غرب اغلب آنها را شيفته‏ي غرب = 605;یکرد. و در بازگشت به دفاع از نوسازی توام با از خود بیگ&#= 1575;نگی سیاسی واجتماعی می= ;پرداختند. راه پنجم ایر= 575;ن شناسی در غرب بود و مستشرقان دو رویکرد داشتند رویک= 85;د اول که بیشتر علمی بوده و رویکرد دوم ب= 740;شتر سیاسی و ایدئ= 608;لوژیک و غرب مداران= 607; بوده که بر اساس مطالع س= 740;اسی و غرض ورزی به جمع آوری مطالب و ارزی= 575;بی آن پرداختها= ;ندو گسیل دانشجو به خارج و بازگشت آنها و انتخاب مدی= 585;ان از میان آنها در اواخر قرن 13 و 14 عاملی اساس= ی در نوگرایی علمی به شمار میرود. از آنجا که دانشجویان ا= 86; طبقه متوسط جامعه بودند باعث دگرگون= 40; ساختار طبقا= 78;ی جامعه ایران= 40; در دوره پهلوانی اول = 608; دوم شدند. روزنامهنگا= ری نیز راه توسع= 607; علمی و اجتما= 593;ی را فراهم کرد وباعث نوساز= 40; ادبی و فرهنگ= 740; شد. ترجمه سفرنامهها و زندگی بزرگا= 06; غرب زمینه الگو برداری از تحولات غر= 576;ی را در میان سی&#= 1575;ستمداران ایرانی بوجو= 83; آورد نکات ذک= 585; شده از عوامل آشنایی ایرا= 06;یان با اندیشه نوسازی بود(همان منبع، ص 69)

در دوره دوم ®= 0;عنی یکسانی نوسا= 86;ی با غربی شدن به علت آشنای= 740; سطحی نسبت به غرب بدون ورو= 583; به بنيانهای نظری و معرفت= 740; و فلسفی آن زم&#= 1740;نه غربگرایی در حوزه فکری، س= 740;اسی، اداری و نظام= 740; را فراهم ساخت. این نوع آشنایی زمین= 07; کژ فهمی از غرب و نارسای= 740; در الگو بردا= 585;ی آن شد.

1) روشهای نوسازی در ای= 606; دوره: توسعه در این دوره از نظر مفهوم= 740; و معنایی گسترش زيادی = 740;افت برای دست یاب= 740; به مفهوم توسعه دو نوع تلقی متأثر ا= 586; دو نوع موقعی= 578; اجتماعی و فک= 585;ی وجود داشت 1- تلقی روشنفکران ک= 07; متوجه ابعاد مفهومی، ارز= 88;ی و فلسفی توسع= 607; بود. 2- تلقی برنامهریزا= ن که بیشتر متوجه ابعاد اجرایی بود. افرادی چون عباس میرزا راز توسعه را غرب میدانست و خواستار نوسازی نظام= 40; بود اما ملکم جان معتقد بو= 583; غرب با ترقی از یک جهت با ی&= #1705; بخش از جامعه&sh= y;اش به شرایط جدی= 583; دست نیافته است بلکه ترق= 740; همه جانبه بوده. اما در کل بیشتر نوسازی در شبکه ارتباط= 40; یا تصحیح راهها = 740;ا تأسیس مراکز آموزشی و درمانی بود و در عرصه سیاس= 578; توسعه در قال= 576; قانون خواهی = 608; آزادي مطرح شد. 2- مبانی اند= ;یشه نوسازی، اند= 40;شه جدید مطرح شد= 607; پس از آشنایی با غرب بر اساس چندین اصل طراحی شد:1/ نوع رابطه با غرب: محوریتž= 5;ین مسئله در نزد روشنفکران ا= 40;جاد ارتباط میان سنتهای اجتماعی با رهاوردهای ج= 83;ید غرب بود. در ای&= #1606; میان عدهای سعی داشتند داشته‏ها را با آمدهها امتزاج کنند. 2/ پذیرش مشروع= 40;ت غرب: در این دروه در بیشت= 585; عرصهها غرب = 8; به عنوان منب= 593; مفید تحول و بهبود تلقی گردید. درک نادرست از غر= 576; و دلایل پیشر= 601;ت آنها از سه طر&#= 1740;ق وارد ایران ش= 583; اول از طریق س&#= 1740;استمداران و مدیران جامعه که متأثر از سياحان و مستشماران خ= 75;رجی بودند دوم بو= 575;سطه مسافران از خارج برگشته = 608; سوم مسافرت شاهان به غرب(همان منبع،ص 81)

3/ فهم نادرست از غرب: که به واسطه سياحا= 06; خارجی و یا ترجمههای ناقص از مطال= 576; دست دوم غرب شناخت نادرس= 78;ی بوجود آمده بود ودر آخر ضرورت در نوسازی فکری = 608; علمی از مؤلف= 607;های مهم در این دوران است.

مرحله دوم: <= span lang=3DFA style=3D'font-size:10.0pt;line-height:130%;font-family:Tahoma;mso= -bidi-language: FA'>که به دو دور = 7; نوسازی سیاس= 40; و حکومتی و دوره نوسازی اتوبانی تقس= 40;م میشود. در دوره اول روشنفکران قاجار و مشروطه از انتخابات قانون برای ن= 601;ی استبداد حما= 40;ت میکردند همت اصلی این افراد در اصلاح ساختا= 85; و حکومتی و سی&#= 1575;سی بود زیرا راه بالا بردن کارایی حکوم= 78; را در اصلاح روابط درونی آن میدانسته= ;اند. روش این افرا= 583; مقاومتی در درباریان بوجود آورد و موجب حذف آنا= 606; از عرصه سیاس= 740; شد.(همان منبع، ص 86)

در واقع در ا®= 0;ن دوره مشکل اص= 604;ی وجود دولتمردان مستبد نیست و شاهان قاجار به بر پا کردن مجلس مشورتی اشتغال داشتند بلکه = 605;سئله اصلی در ساختار فرهن= 11;ی جامعه بوده ک= 607; مستبد پرور م= 740;باشد. در این دوران افراد تحصیل کرده در غرب به اهمیت آموزش توجه نمودند اما باز به علت تأکید بر حوا= 588;ی تا بنیادها تلاش انها بی&sh= y;نتیجه ماند. دوره دوم که از انقلاب مشروطه اغاز = 608; تا سقوط پهلو= 740; اول ادامه دارد نوسازی ساختمانی و نوسازی شهری = 605;یباشد که بدون ملاحظه موقع= 40;تهای فرهنگی و اجتماعی و تا= 585;یخی و معماری شهرها انجام = 605;یشد و مبتنی بر یک&#= 1587;انی سیمای شهرها= 40; ایران با سیم= 575;ی کشورهای غرب= 40; بود. نتیجه ای&#= 1606; نوع نگرش شکل&sh= y;گیری توسعه اقتدارگرای= 5;نه(ناسیونال&#= 1740;زم افراطی) است که توسط افرا= 583;ی چون رضا خان به شکل گیری ا&#= 1740;رانی گری مبتنی بر باستانی گری دنبال میشود نوآوری در عرصه ادبیات به صورت آرام آرام و اصلاح به جای حذف سابقه تاریخ= 40; و ادبی ایران بود و بیشتر نقد ادبیات درباری و دول= 578;ی پرداختند محمدعلی جما= 04;زاده میل به ساده = 6;ویسی و واقعگرایی داشته و معتق= 583; به ترجمه آزا= 583; از کتب بود. صادق هدایت د= 740;د بسیار بدبین= 75;نهای به مدرنیسم داشت او اولی= 606; گام در اصلاح فرهنگی را جم= 593;آوری و دسته بندی خرافات دانسته و سپس با بیان ریشه&sh= y;های پیدایش و توسعه خرافا= 78; در ایران اصلاح و امکا= 606; پذیر دانسته تعارض آشکار در اینست که از یک طرف به نقد سنت و دین پرداخته و از طرف دیگر مدر= 606;یته را نیز به چالشکشانده است. نتایج ای&#= 1606; مرحله به شکل ورود ادبیات = 608; فرهنگ به عرص= 607; مدرن و محوری شدن مسائل مردم بود در ضمن به پالای= 588; فرهنگ ایران= 40; از خرافه پرس= 578;ی منجر شد. از دی&= #1711;ر نتایج دیگر م= 740;توان تزریق اندیش= 07; ضدیت با اسلا= 605;گرایی را نام برد. در این مرحله هی= 670; نظریه مستقل توسعهای به جز الگو قرار دادن آنچه در بعضی از کشورهای اروپایی در ج= 585;یان بود مشاهده ن= 605;یشود.(همان منبع،ص 58)

<= span lang=3DFA style=3D'font-size:10.0pt;line-height:130%;font-family:Tahoma;mso= -bidi-language: FA'>مرحله سوم: <= span lang=3DFA style=3D'font-size:10.0pt;line-height:130%;font-family:Tahoma;mso= -bidi-language: FA'>در این مرحله توسعه به عنوان اولیت= ;رین مسئله نظری و عملی برنامه= ;ریزی در ایران مور= 583; توجه قرار گرفت نوسازی در این مرحله سه روند با جهتگیری متفاوت را دنبال میکند در روند اول که دنباله مرحله دوم است. تلاش می= 88;د تا عرصه توسع= 607; صبغه‏ي سیاس= 40; و ایدئولوژی= 05; به خود گیرد.

کتب سیاسی منتشر شده که بر هیجان اید= 574;ولوژیک و احساسی ایر= 575;ن دامن میزد. د= 85; روند دوم مسئله اصلی عبارت بود از نوسازی سیاس= 40;، اجتماعی و فرهنگی که هد= 601; آن نوسازی اقتصادی به شمار میرفت = 8; عامل این نوسازی دولت بود. در روند سوم توسعه در این دوران انطباق نظری= 75;ت و دیدگاههای مطرح در غرب با شرایط ایر= 575;ن بود در این دوره تعریف ن= 592;ری موقعیت نوسا= 86;ی مورد نظر قرا= 585; گفت که باعث تزاحم آرا شد. دراین دوره افراد یا خود را وابسته به دولت نشان می&sh= y;دادند که نمایانگر قبول رویکرد راست‏گرایا = 6;ه بود یا جز روشنفکران چ= 62; گرا بودند که کمتر فرصت شن= 575;سایی روند توسعه د= 585; ایران را داشته و بیشت= 585; به تکرار آموختههای نظری متأثر ا= 586; مارکسیسم می= ;پرداختند.(هم&#= 1575;ن منبع، ص 105)

این گروه بر = 5;ین نکته تأکید داشتند که وابستگی درا= 40;ران ساختاری شده است. نقادی حوزه روشنفک= 85;ی راست گرایان= 07; و چپ گرایانه را درآثار خل= 740;ل ملکی، جلال آ= 604; احمد و علی شر&#= 1740;عتی میتوان دید. آنها در طرح روشنفکری مس= 78;قل به رابطه نظر و عمل انقلاب= 740; جهت گیری تود= 607;ای در مقابل جهت&sh= y;گیری حکومتی«بوم= گرایی» در مقابل غرب&sh= y;گرایی توجه نمودند که البته این حوزه نیز کمت= 585; به تحلیل علم= 740; از واقعیتها پرداخته است(همان منبع، ص 106)

مرحله چهارم: مرحلهی ستیز با نوگرایی= : در اين مرحله= ; نوسازی در عم= 604; شروع شده بود و نوسازی دول= 578;ی از بالا به پا&#= 1740;ین اقتدارگرای= 5;نه بود. مسئلهی اصلی در این دوران تزاحم = 576;ین سنت و مدرنیت= 607; است. افرادی از قبیل آل احمد معتقدن= 83; که مدرنیته است که عامل تزاحم با سنت میشوند نه بالعکس زیرا شرایط ایجاد شده تحت عنوا= 606; نوسازی در ای= 585;ان بدون ملاحظه = 586;یر ساختهای فرهنگی و تار= 740;خی مورد توجه قرار گرفت در این دوره آن چه مورد نقد و بررسی قرار گرفت بعضی از نمودهای مدر= 06;یته بود تا مبانی واصول مدرنی= 78;ه در این افراد= 740; نظیر هدایت، جمالزاده، علوی بادیدگ= 75;هی ایجابی نسبت به مدرنیته نگاهی میکرد= ;ند در مقابل آل احمد، شریعت= 40; مطهری رویکر= 83;ی سلبی داشتند. در این مرحله نوسازی سرعت = 576;یشتری یافت و مطلوب= 740;ت سیاسی و ادار= 740; پیدا کرد و ای&#= 1606; نتیجه حاصل ش= 583; که توسعه نیا= 601;تگی کشورهای جها= 06; سوم ناشی از ساختار سنتی = 575;ین کشورهاست.(هم= 575;ن منبع،ص 112)

از اندیشمند= ان اصلی این دور= 607; چندین روشنفکر را م= 740;توان نام برد: 1- خلیل ملکی در پی نقد کمونیست شوروی و سرما= 740;هداری آمریکایی بو= 83; و زمینههای اندیشهی غرب ستیزی در عرص= 607;های سیاسی را فراهم کرد. او نیروی جدیدی به نام«نیرو= 40; سوم» در هدای= 578; جامعه معرفی نمود. که مشخصه عمده ا= 740;ن نیروی سوم تعارض با غرب و شرق بود و حاصل این شکل&sh= y;گیری رویکرد ستیز= 11;ونه نسبت به غرب نشد.(همان منبع،ص115). 2- جلا= 604; آل احمد از جمله کسانی ک= 607; در میان روشنفکران دشمنان زیاد= 40; دارد او نظری= 607;ی اجتماعیاش را به نام غربزدگی عرض= 07; کرد و در آن بازگشت به خو= 740;ش را مطرح نمود.

او چهارزادگاه روشنفکری را = 576;یان میکند: زادگاه اشرا= 01;یت، روحانیت، طبقه جدید شه= 585;ی و مالکان. او که به نقادی روشنفکری روحاینت پرداخته برا= 40; بازگشت به سن= 578; بازبینی در ا= 740;ن عرصه را ضرور= 740; یافته به عبارت دیگر آ= 604; احمد بازگشت به سنت و تاری&#= 1582; را بدون تفسی= 585; مجدد از آنها ممکن نمیدان= ;د.(همان منبع، ص118)

3- مطهری و شری= 593;تی ازمنظر اسلا= 05;ی به مبانی و اصول مدرنیت= 07; پرداختهاند و به طراحی نظامی جدید فکری تحت عنوان جهان ب= 740;نی اسلامی توجه نمودهاندو تفاوتی که ای= 606; دو دارند از ح&#= 1740;ث نحوه برخورد با مبانی مدر= 606;یته و اسلام و اید&#= 1574;ولوژی جایگزین است. شریعتی بیشت= 85; به عناصر تار= 740;خی اجتماعی پرداخته در حالی که مطهر= 740; بر مبنای فلس= 601;ی و عقلانی مدر= 606;یته و اسلام توجه نموده. برخی منتقدان شری= 93;تی را از سردمداران ج= 85;یان غرب ستیزی در ایران میدان= ;ند.(همان منبع،ص 123)

مرحله پنجم: مرحله نقد و طرح جایگزین = 576;یشتر متأثر در تلق= 740; روشنفکران آ= 05;ریکای لاتین نسبت ب= 607; توسعه بود ای= 606; نقدها به دو شکل بود از نقد علمی و طرح جایگزین 2 مرحله هویت ی= 575;بی آنچه از دانش توسعه برای ا= 740;رانیان به ارمغان رس= 740;د توضیح ریشهه= ;ی توسعه نیافت= 11;ی است تا ارائه مدل در روند بازسازی یا گامی به جلو، در حالی که در غرب بیشترین سهم در بیان راههای دستی= 75;بی به توسعه است. تجربیات توسعه نیز در ایران به موف= 602;یت دست نیافتها= ;ند.

روشنفکران ملی، مذهبی و چپ نیر نقادی غرب در زمینه هویت یابی پرداخته و توسعه بر اسا= 587; محوریت غرب و سرمایهداری را زیر سوال بردهاند.(هم= 5;ن منبع، ص 128)

فصل چهارم: ر = 8;یکردهای توسعهای در = 5;یران

اصحاب توسعه در این سطح به سه گروه تقسی= 605; میشوند: 1- مدع&#= 1740;ان عملی توسعه: ا&#= 1740;ن گروه معتقد ب= 607; امکان پذیری توسعه در ایر= 575;ن بود(همان منبع،ص 132)

مدل اصلی توسعه این دی= 583;گاه بر مبنای حرک= 578; از وضعیت سنت= 740; به مدرن است. ا&= #1740;ن گروه بازگو کننده آراء و نظرات در غرب هستند و اعتقاد اندک= 40; به انطباق و سازگاری آرا= 69; با وضعیت مشخ= 589; ایران دارند = 608; گرایش اندکی به نقد مبانی توسعه دارند اکثر آنها متأثر از نظر= 740;ه توسعه اقتصا= 83;ی آدام اسمیت هستند. با این&#= 1705;ه بر توسعه کلا= 587;یک تأکید دارند بایستی رویک= 85;د آنان را رویک= 585;دی ارتجاعی در ا= 606;دیشه توسعه دانست. زیرا بیشتر افراد در این گروه بدون توجه به تجرب= 607; ایران و جهان که متکی بر توسعه اقتصا= 83;ی بود به طرح مباحث گذشته پرداختهاند= .

<= span lang=3DFA style=3D'font-size:10.0pt;line-height:130%;font-family:Tahoma;mso= -bidi-language: FA'>2- مدعيان سلبی توسعه: ا&#= 1740;ن گروه توسعه د= 585; ایران را به لحاظ شرایط ساختاری موجود ممکن ن= 605;یدانند. و آنچه تاکنو= 606; انجام شده را وابستگی یا عقب ماندگی تعریف میکنن= ;د. زیرا زیرساخ= 78;های مناسب طراحی = 608; اجرای توسعه در ایران وجو= 583; نداشته است.(همان منبع، ص 137)

چهار گروه وجود دارند ک= 607; هر کدام عوام= 604; متفاوتی را د= 585; عدم توسعه یا= 601;تگی ایران تعیین کننده میدان= ;ند:

1/ گروهی که به عوامل خارجی = 608; بیرونی توجه کرده و چون توسعه را امر= 740; غیربومی مید= ;انند آن را بوجود آورنده مسائ= 04; و مشکلات ناخ= 608;استه در جامعه به شمار میآورن= ;د این گروه را که میتوان گروه سنتی در حوزه توسعه دانست نتیجه نوسازی در غر= 576; زدگی و وابست= 711;ی میدانند. 2/ ای&#= 1606; گروه به موان= 593; تاریخی و معرفتی توسع= 07; نیافتگی اشاره کرده و مدعیاند بدون تغییر د= 585; ساختار معرف= 78;ی، فکری جامعه روند توسعه شکل نخواهد گرفت. 3/ این گروه به موان= 593; اجتماعي، سياسي و فرهنگي انگش= 78; مي‏گذارند و فقدان تحولا= 78; لازم در زمينه‏ي آموزش را به عنوان عمده‏ترين مانع توسعه ص= 585;في مي‏كنند. 4/ گرو= ه چهارم مدافعان جدی= 83; دیدگاه نوسا= 86;ی اقتصادی و سی= 575;سی مطرح در دهه = 7;ای 1980 -1960 غرب هستند و رویکردهای چ= 62; گرایانه و متأثر از مارکسیسم دارند این گروه بر ماهی= 578; توسعه وابست= 07; در ایران با توجه به نقش عوامل خارجی تأکید نموده= ;اند(همان منبع،ص 139)

3/ مدعیان توسعه ايجاب= 10;: گروه سوم امکان توسعه را مشروط بر تحقق عواملی = 608; حذف عوامل دی= 711;ر دانستهاند اکثریت افرا= 83; این گروه توسعه را از ضروریات دنی= 75;ی مدرن میدانن= ;د. مدعیان توسع= 07; ایجابی مشرو= 91; به لحاظ اینک= 607; چه نوع تلقی را از توسعه موجه میدانن= ;د متفاوتاند. همچنین به تحقق عوامل خاص به عنوان پیش شرط‏های متعدد از قبی= 604; شرایط سیاسی اجتماعی و اقتصادی در تحقق توسعه معتقدند(هما= 06; منبع، ص 141) در مجموع این افراد فرهنگ را مقدم بر توسعه اقتصا= 83;ی میدانند.

فصل پنجم: پارادیام توسعه نیافت= 11;ی در ایران

آنچ= 07; موافقان و مخالفان توسعه با یکد= 740;گر توافق دارند اعتقاد به ای= 606; امر است که شناخت موانع توسعه راهی ب= 607; سوی توسعه اس= 578;

موانع بسیار= ی برای توسعه د= 585; ایران وجود دارد که در زی&#= 1585; به آن شاره می&s= hy;شود:

<= span lang=3DFA style=3D'font-size:10.0pt;line-height:130%;font-family:Tahoma;mso= -bidi-language: FA'>1/ موانع طراحی یا برنامهای توسعه: روند طراحی توسعه = 740;کی از آنهاست در طراحی توسعه در ایران تاکنون زوای= 75;ی ممکن توسعه پ= 740;شبینی نشده و امکان انعطاف پذیر= 40; طرح در شرایط متفاوت و در برخورد با موانع نادید= 07; گرفته شده است. طراحی با&#= 1740;ستی با ملاحظه هم= 607; مولفههای اجتماعی و فرهنگی جامع= 07; باشد.

2/ موانع اجتماعی توسعه: شامل مولفههای متعددی است: الف) منابع سازمانی: عدم تناسب زمان‏هایی ک= 07; طراحی، كنترل، ارزيابي جريان توسعه را بر عهده دارند، با اهداف توسعه يكي از موانع است. و بعمل سو&= #1605; بر علت وارداتي بود= 06; استراتژي توسعه سازما= 06;هاي عهده‏دار توسعه در نقش مانع عمل مي‏كنند.

براي رفع موانع سازماني بايستي در جه= 578; تفكيك اهداف= 48; كاركرد و سازماندهي و = 606;قش هر يك در برنامه‏هاي توسعه‏اي تلاش نمود(هم= 575;ن، منبع: ص 146)

3- تمركز گراي= 10;: تمركز گرايي كه عامل شكل‏گيري بو= 85;وكراسي ناتوان و گسترده در ايران بوده ا= 587;ت. موجب مشاركت كمتر افراد و گروههاي داوطلبانه د= 85; روند توسعه شده است. تمركز گرايي در دوران خاص بحران يا جنگ موثر است. ولي در شرايط طبيعي سياست عدم تمركز گر= 575;يي مي‏توانند زمينه مناسب= 10; در توسعه باش= 583;.

ج/ طبقات اجتماعي: عدم تعيين ساختا= 85; طبقاتي جامع= 07; يكي از موانع توسعه است. سازمان طبقاتي جامع= 07; بايستي بر اساس اهداف و نيازهاي توسعهاي طراحي گردد.

د) افزايش جمعيت: عده‏ا= 610; افزايش جمعي= 78; را مانع توسع= 607; ميدانند آنچه نقش و سهم جمعيت را در توسعه تعيين ميكند مولفههاي اقتصادي و فرهنگي جامع= 07; است.

3/ موانع سياس= 10; توسعه: فقدان تناسب ميان اهداف سياسي دولتها و نيازهاي واقعي جامعه مانع ديگري د= 585; روند توسعه جامعه است بيشتر دولته= ;اي ايران در پي پاسخ به نيازهاي گروههاي ذين= ;فع ميباشند كه اين امر موجب تعارض در جامعه است(هم= 575;ن منبع، ص 148)

4/ موانع معرفتي توسع= 07;: عدم امكان پذيري نوساز= 10; به دليل شراي= 591; معرفتي و علم= 610; موجود در ايران است ورود به عصر و انديشه جديد نياز به انقل= 575;ب علمي و معرفت= 610; دارد.

نتيجه گيري: ميتوان گفت كه نوسازي امري واردات= 10; غربي و متأثر از سرمايهدا= ;ري و معارض با سنتهاي اجتماعي بود= 07; است و با ورود به ايران در ق&#= 1575;لب ايدئولوژي تجلي يافته است و در نزد روشنفكران و سياستمدارا = 6; به ابزار برخورد با سن= 578;هاي اجتماعي و فرهنگي ايرا= 06; بدل گرديده ا= 587;ت.

نتيج&= #1607;گيري

انديشه نوسازي با توجه به وارداتي بود= 06; آن و عدم آمادگي ايرانيان در پذيرش آن زمينه بحران= 86;دگي و در نهايت عقب ماندگي ت= 575; توسعه و تحول را فراهم ساخته است عل= 578; اصلي اين وضعيت دوگان= 07; ناشي از فقدان نقادي علمي ا= 586; مدرنيته و ورود به دوره جديد بود.

اولين مرحله نوسازي كه در اثر رابطه روشنفكران سياستمدارا = 6; و تجار ايران= 610; با غرب شروع شده در صدد آن بود كه ورود غرب به ايران را ميسر سازد. در اين مرحله بسياري از تحصيل كردهه= ;ا مسافران تجا= 85; و ... در قالب نوگرايي مدع= 10; بودند كه نوسازي بايد در عرصه‏ سياسي- بيشتر اداري- و سپس نظامي انجام گيرد آنها به امكان نوساز= 10; در ديگر عرصه&sh= y;ها بيتوجه ماندند.(همان منبع، ص 150)

در مرحله دوم نوسازي ايرا= 06; افزون بر عواملي قبلي= 48; وارد مرحله جديدتري در عرصهي سياسي و اداري شد. زيرا پس از جريان انقلا= 76; مشروطه جامع= 07; ايران با نابساماني ساختاري روب= 85;و گرديد.

بسياري از روشنفكران و سياسيون و روحانيت و مر= 583;م نسبت به شعارهاي سياسي كه دعو= 578; به آزادي و تجدد ميداد‎‏R= 07;، بياعتنا شده وبه همگرايي ملي در چارچو= 576; حكومتي مقتد= 85; تن دادند.

مرحله سوم و چهارم نوساز= 10; كه مصادف با حاكميت محمد= 85;ضا شاه و پهلوي دوم و سپس جمهوري اسلامي است. نوسازي وارد عنصرهاي جديدي چون اقتصاد، فرهنگ و سياس= 578; نيز شد. برنامهريزي جامع در دوره پهلوي دوم كه با اهدافي چو= 606; تغيير درساختار كل= 10; جامعه روستايي و شهري در قالب برنامه اصلاحات ارض= 10; بوده گامي عمده در اين جهت به شمار ميرفت عمده&= #1578;رين ديدگاهي كه د= 585; عرصه نوسازي ايران در سطح نظر و عمل غلبه پيدا نمود ميتوان تحت عنوان پارادايم توسعه نيافتگي نام= 10;د(همان منبع،ص 152)

نقادي فرهنگي اجتماعي توسعه اقتصادي در قالب غرب زدگ= 610; و يا بازگشت به خويش شايع&sh= y;‏ترين بخش نظري و فكري اين پارادايم بو= 83;.

نقد كتاب

در كتاب اندي= ;شه نوسازي در ايران نويسنده به بررسي همه جا= 606;به و دقيق مفهوم توسعه و نمودهاي آن درجامعه اير= 75;ن پرداخته و چارچوبهاي توسعهاي درجهان را توضيح داده و سپس به بررسي آنها در ايرا= 606; پرداخته است. دكتر آزاد توضيح نظريه= ;هاي توسعه بخش تئوري و نظري كار خود را با بيان علمي ارتقا بخشيد= 07; است. نوسازي در ايران را از ابتدا تا زمان معاصر شرح و تفسير كرده به بيان &#= 1593;لل توسعه نيافتگي ايران پرداخته است.

نقدي كه من ب = 7; اين كتاب وار= 583; ميكنم اين است كه در پرداختن به نظريات ديگران در مورد توسعه ايران اغراق كردهاند يعني بيش از آن كه يافته = 7;اي خود را در اين زمينه بيان كند به نقل قول از آثار ديگران پرداخته و كمتر از زبان خودنتيجهگي= ري كرده است بخش اعظم از اين كتاب شامل رفرنس به كتب ديگر از نويسندگان ديگر است. و با آوردن نظرات مختلف ديگرا= 06; به نتيجهگير= ;ي نرسيده و فقط نظرات را بيا= 606; كرده كه اين موضوع باعث آشفتگي در خواننده ميش= ;ود.

منابع

1- آزاد ارمكي‏= 48; تقي، 1379، انديشه نوسازي در اي= 585;ان، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

2- رجايي، فرهنگ، 1382، مشكله‏ي هوي= 78; ايرانيان، تهران، نشر ن= 610;